Mercimek Çorbası Çeşitleri: Kırmızı, Sarı ve Yeşil

Mercimek, Türk mutfağında en çok tüketilen bakliyatlardan biri. Ucuz, uzun süre bozulmadan duruyor, önceden ıslatma gerektirmeden pişebiliyor ve doyurucu. Ama market rafında yan yana duran kırmızı, sarı ve yeşil mercimeklerin aynı şey olmadığını fark etmek biraz zaman alıyor. Her birinin pişme süresi, dokusu ve tadı farklı; dolayısıyla her biri farklı bir çorbaya dönüşüyor. Aşağıda bu üç mercimek türünü tek tek tanıyacak, ardından hepsine uyarlanabilecek mercimek çorbası tarifleri için gereken temel yöntemi adım adım göreceksiniz.

Üç Mercimek Türünü Tanımak

Mercimek çorbasında sonucu belirleyen ilk şey tencereye attığınız tanedir. Kabuklu mu, kabuksuz mu; bütün mü, kırılmış mı? Bu iki soruya verdiğiniz cevap çorbanın kıvamını, rengini ve pişme süresini baştan belirler.

Kırmızı Mercimek: Dağılan ve Kadifemsi

Kırmızı mercimek aslında kabuğu alınıp ikiye ayrılmış mercimektir. Kabuğu olmadığı için çok çabuk pişer ve pişerken dağılır. İşte bu dağılma, klasik lokanta usulü çorbanın o pürüzsüz, kadife dokusunu sağlar. Yaklaşık 20-25 dakikada tamamen yumuşar, blenderdan geçirdiğinizde ise hiç lif hissi bırakmaz.

Yeni başlayan biri için en affedici seçenek budur. Ölçüyü şaşırsanız bile su ekleyerek toparlayabilirsiniz. Soğan, havuç, patates ve azıcık unla yapılan geleneksel tarif hemen hemen her evde bilinir; üzerine kızdırılmış tereyağında nane veya pul biber gezdirilir, yanına limon konur.

Sarı Mercimek: Daha Tok ve Hafif Tatlımsı

Sarı mercimek de kabuğu alınmış bir türdür, ancak taneleri kırmızıya göre biraz daha iri ve daha geç dağılır. Tadı hafif tatlımsı, dokusu daha toktur. Bu yüzden çorbayı tamamen püre hâline getirmeden, içinde tane hissi kalacak şekilde bırakmak ona çok yakışır.

Sarı mercimek özellikle bulgur, pirinç veya şehriye ile birlikte pişirilen çorbalarda güzel durur. Nane, kuru nane, domates salçası ve biber salçasıyla harmanlandığında Anadolu mutfağının bildiğimiz baharatlı, kırmızımsı çorbalarına yaklaşır. Pişme süresi 30-35 dakika civarındadır.

Yeşil Mercimek: Kabuklu, Diri ve Doyurucu

Yeşil mercimek kabuğuyla birlikte satılır; bu nedenle pişerken şeklini korur, dağılmaz. Toprağımsı, belirgin bir tadı vardır. Çorbaya dönüştürdüğünüzde iki yol izleyebilirsiniz: taneleri bütün bırakıp sebzeli, çorbamsı bir yemek elde etmek ya da uzun pişirip blenderdan geçirerek koyu, koyu renkli bir krema kıvamı yakalamak.

Yeşil mercimeğin pişme süresi 40-50 dakikaya kadar çıkabilir. Tanenin sertliğine göre birkaç saat ıslatmak süreyi kısaltır ve sindirimi kolaylaştırır. Salçalı, defne yapraklı, bol soğanlı bir tabanla pişirildiğinde kışlık, doyurucu bir çorba olur.

Hepsine Uyan Temel Yöntem

Hangi mercimeği seçerseniz seçin, çorbanın iskeleti aynıdır: aromalı bir taban kurarsınız, mercimeği ve sıvıyı eklersiniz, pişirirsiniz, kıvamı ayarlarsınız ve son dokunuşu yaparsınız. Bu dört adımı kavradığınızda kalan her şey varyasyondur.

Tabanı Doğru Kurmak

İnce doğranmış bir soğanı zeytinyağı ya da tereyağında yumuşayana kadar, renk almadan çevirin. Sabırsızlık edip yüksek ateşte kavurmak acı bir tat bırakır. Soğan şeffaflaşınca varsa havuç ve patatesi ekleyip birkaç dakika daha çevirin; ardından bir tatlı kaşığı salçayı yağda kısa süre kavurun. Bu kavurma adımı, salçanın ham tadını alır ve çorbaya derinlik verir. Aynı mantık pek çok sebze ve et yemeğinde de geçerlidir.

Oran ve Kıvam

Genel bir başlangıç ölçüsü olarak 1 su bardağı mercimeğe 6-7 su bardağı sıvı düşünebilirsiniz. Sıvı olarak su, tavuk suyu veya sebze suyu kullanılabilir; et suyu çorbayı belirgin biçimde zenginleştirir. Mercimek pişerken suyu çeker, bu yüzden ilk hâli sulu görünse de endişelenmeyin. Fazla koyulaşırsa sıcak su ekleyin; soğuk su kıvamı bozar ve pişme sürecini keser.

Tuzu pişmenin sonuna doğru eklemek daha kontrollü sonuç verir. Baştan bol tuz atmak, su çekildikçe çorbanın tuzlu kalmasına yol açar.

Son Dokunuş: Yağ, Baharat ve Asit

Çorbayı asıl unutulmaz k